Uczeń z dysleksją na sprawdzianie: co zmienić, a czego nie musisz

Uczeń przynosi opinię z poradni psychologiczno-pedagogicznej: dysleksja. W opinii zalecenia, w dzienniku adnotacja, a przed nauczycielem pytanie: co konkretnie mam teraz zmienić na sprawdzianie? I drugie, równie częste: czy to znaczy, że mam mu „odpuszczać”?

Najpierw najważniejsze: dostosowanie to nie obniżenie wymagań

Nauczyciel ma obowiązek dostosować wymagania edukacyjne do potrzeb ucznia, który ma opinię poradni o specyficznych trudnościach w uczeniu się. Wynika to z rozporządzenia w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów. Ale dostosowanie dotyczy przede wszystkim formy sprawdzania wiedzy, a nie jej zakresu. Uczeń z dysleksją ma opanować ten sam materiał co reszta klasy. Zmienia się droga, którą może to pokazać.

Co możesz zmienić: przykłady

Dysleksja (trudności w czytaniu)

• Czytaj polecenia na głos albo upewnij się, że uczeń dobrze je zrozumiał.
• Dawaj krótsze, przejrzyste polecenia, w czytelnej czcionce i z większym odstępem między wierszami.
• Sprawdzaj czytanie na osobności, bez publiczności, bez ponaglania i zawstydzania.

Dysgrafia (trudności z pismem)

• Jeśli nie możesz odczytać pracy, poproś ucznia, żeby sam ją przeczytał albo odpowiedział ustnie.
• Dopuść pismo drukowane, a tam, gdzie to możliwe, pracę na komputerze.
• Nie oceniaj estetyki pisma, tylko treść.

Dysortografia (trudności z ortografią)

• Oceniaj osobno treść i poprawność zapisu. Błędy ortograficzne nie powinny obniżać oceny za wiedzę z biologii czy historii.
• Zamiast klasycznego dyktanda: sprawdzian, w którym uczeń uzasadnia pisownię na podstawie zasad.
• Pamiętaj: dysortografia nie zwalnia z nauki ortografii, tylko zmienia sposób jej sprawdzania.

Dyskalkulia (trudności w liczeniu)

• Oceniaj tok rozumowania, a nie tylko wynik. Uczeń z dyskalkulią często przestawia cyfry, choć dobrze rozumie zadanie.
• Pozwól na pomoce: tabliczkę mnożenia, wzory, kartkę z kratką do zapisu działań.

Trzy najczęstsze nieporozumienia

„Ma dysleksję, więc dostaje taryfę ulgową.” Nie. Dostaje inne narzędzie, a nie niższą poprzeczkę.

„Dostosowania są tylko na języku polskim.” Nie. Trudności z czytaniem i pisaniem dotyczą każdego przedmiotu, w którym uczeń czyta polecenia i pisze odpowiedzi. Czyli prawie wszystkich.

„Wystarczy, że wiem o opinii.” Nie wystarczy. Dostosowania warto zapisać i stosować konsekwentnie, na każdym sprawdzianie. Pomaga to uczniowi, a nauczycielowi daje jasną odpowiedź, gdy rodzic albo dyrektor zapyta, co zostało zrobione.

Szybka lista przed następnym sprawdzianem

• Czy przeczytałam opinię i zalecenia poradni dla tego ucznia?
• Czy polecenia są krótkie i czytelne?
• Czy wiem, jak ocenię treść, a jak zapis?
• Czy uczeń wie, z jakich dostosowań może skorzystać?

Potrzebujesz gotowego materiału na lekcję? Zajrzyj do naszej bezpłatnej karty pracy dla ucznia z dysleksją.

Źródła: rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych; Ośrodek Rozwoju Edukacji, „Dostosowanie wymagań edukacyjnych wobec uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się”.