Nagroda im. Grażyny Langowskiej
Uczą po polsku. Zostawiają ślad.
Poszukujemy osób, których praca ma trwałe znaczenie dla edukacji polonijnej i polskiej tożsamości poza granicami kraju.
Nauczycielka, która nie oddzielała edukacji od odpowiedzialności
Grażyna Mirosława Langowska była polonistką, nauczycielką olsztyńskich szkół, kuratorem oświaty, działaczką NSZZ „Solidarność” i posłanką na Sejm. W pracy pedagogicznej i publicznej pozostawała wierna przekonaniu, że szkoła nie jest wyłącznie miejscem przekazywania wiedzy — kształtuje również postawę, odwagę i odpowiedzialność za wspólnotę.
Urodziła się 14 października 1946 r. W 1970 r. ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Po studiach pracowała jako nauczycielka języka polskiego. We wrześniu 1980 r. współorganizowała „Solidarność” na Warmii i Mazurach i stanęła na czele Regionalnej Sekcji Oświaty i Wychowania.
„Mama była skromna, ale potrafiła wpłynąć na swoich wychowanków przez to, jaką osobą była. Swoją postawą dawała im przykład”.
Wspomnienie córki Grażyny Langowskiej, Heleny Kramarskiej.
Odwaga sprawdzona w najtrudniejszym czasie
Po wprowadzeniu stanu wojennego Grażyna Langowska przygotowała odezwy kolportowane w regionie. Była zatrzymywana i przesłuchiwana, a następnie aresztowana i osadzona między innymi w Areszcie Śledczym w Ostródzie. Została skazana, zwolniona z pracy, a później — na mocy wyroku sądu pracy — przywrócona do zawodu nauczyciela.
W kolejnych latach kolportowała prasę podziemną, uczestniczyła w działaniach opozycyjnych i reaktywowaniu struktur związkowych. Po 1989 r. pełniła funkcję posłanki oraz wojewódzkiego kuratora oświaty. Pozostawała związana z edukacją, kulturą i życiem publicznym do końca swojej działalności.
Dlaczego ta Nagroda?
Nagroda została ustanowiona z inicjatywy Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” w 2021 r. Jej zadaniem jest wskazywanie osób, które — podobnie jak Grażyna Langowska — łączą kompetencje nauczyciela z odpowiedzialnością za wspólnotę.
W kategorii polonijnej Stowarzyszenie „Wspólnota Polska” honoruje nauczycieli, wychowawców oraz osoby i środowiska podtrzymujące poza krajem wiedzę o polskiej historii, kulturze i języku.
Laureaci kategorii polonijnej SWP
Dotychczas Nagroda była przyznawana osobom o wybitnym i wieloletnim dorobku na rzecz polskiej oświaty poza granicami kraju.
Adam Błaszkiewicz
Założyciel i wieloletni dyrektor Gimnazjum im. Jana Pawła II w Wilnie, działacz oświatowy i harcerski.
Wiera Szerszniowa
Nauczycielka historii i dyrektorka Liceum nr 10 im. św. Marii Magdaleny we Lwowie.
Marta Kmet
Dyrektor Centrum Pedagogicznego dla Polskiego Szkolnictwa Narodowościowego w Czeskim Cieszynie.
Halina Żurawski
Uhonorowana za wieloletnią działalność na rzecz edukacji polonijnej i zachowania polskiej tożsamości.
Kogo można nominować?
Poszukujemy osób, których praca wykracza poza codzienne wykonywanie obowiązków i w sposób trwały wpływa na uczniów, nauczycieli lub całe środowisko polonijne.
Nauczycieli i wychowawców
Osoby uczące języka polskiego, historii, kultury, geografii i wiedzy o Polsce.
Liderów oświaty
Dyrektorów, metodyków, twórców szkół, programów, materiałów i inicjatyw edukacyjnych.
Animatorów i działaczy
Osoby, których działalność społeczna lub kulturalna ma istotny wymiar edukacyjny.
- Kandydat nie może zgłosić własnej kandydatury.
- Jeden uprawniony podmiot może zgłosić jedną osobę.
- Wielokrotność zgłoszeń nie zwiększa szans kandydata.
- Oceniany jest całokształt działalności, a nie liczba głosów czy popularność.
Kto może zgłaszać?
- polskie i polonijne szkoły oraz placówki oświatowe poza granicami kraju,
- organizacje polonijne i organizacje Polaków za granicą,
- placówki dyplomatyczne i konsularne Rzeczypospolitej Polskiej,
- uczelnie, instytucje kultury i ośrodki doskonalenia nauczycieli,
- oddziały i jednostki Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”,
- dotychczasowi laureaci Nagrody,
- grupa co najmniej pięciu nauczycieli, absolwentów albo rodziców uczniów.
Jak wybierzemy Laureata?
Wrocław i Ostróda
Uroczyste wręczenie Nagrody odbędzie się we Wrocławiu w dniach 21–22 września 2026 r.
Laureat otrzyma pobyt w Ostródzie do 27 września 2026 r. wraz z pakietem zabiegów. Przejazd na trasie Wrocław–Ostróda zapewnia Organizator.
Najważniejsze terminy
Znasz osobę, której pracę warto zauważyć?
Przeczytaj regulamin i zgłoś kandydaturę.
Pytania dotyczące naboru: szkolenia.odnswp@gmail.com
Informacje biograficzne i materiały historyczne opracowano na podstawie serwisu Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” poświęconego Nagrodzie im. Grażyny Langowskiej.
